73ste Danilith Nokere Koerse

Woensdag 14 maart 2018

'NOKERE KOERSE' VAN VLAAMSE KERMISKOERS, TOT INTERNATIONALE SEMI-KLASSIEKER.

Dit is een samenvatting van een artikel van Lieven Kinds.

In 1992 schrijft Roger Marlier in het gemeentelijk infoblad 'Het Eierdopje' : 'Van de mensen van Nokere zegt men dikwijls dat ze veel te bescheiden blijven. Ze leven en wonen in een aantrekkelijk dorp, dat als gemeente is bezweken onder de hamer van de fusie. Maar toch blijft Nokere warmte en bekendheid uitstralen. Dat 'Nokere Koerse' daarvan de oorzaak is, moeten we niet meer verduidelijken'.

De wedstrijd voor beroepsrenners in Nokere, de enige die de fusiegemeente rijk is, is sinds z'n ontstaan uitgegroeid tot een traditioneel gebeuren, waarnaar elke wielerfanaat ieder jaar opnieuw verlangend uitkijkt. Door de vlotte organisatie, een pak deelnemers en de massale publieke belangstelling groeide de oorspronkelijke kermiskoers na 60 jaar uit tot een rasechte Vlaamse semi-klassieker. Journalist Marc Dheedene verwoordde het in 1977 als volgt : "Nokere Koerse is een mini-uitgave van de Ronde van Vlaanderen en van de Waalse Pijl. Smalle wegen tussen rustige velden met kloeke boerderijen, verbaasde koeien en wegspurtende varkens, kasseien, wind en populieren. Een sereen Vlaams landschap waarin een veelkleurige rennersbende zich briesend en vloekend een weg baant".

Hoe het allemaal begon : de sportvereniging 't Levende Sport

Op nieuwjaarsdag 1944 wordt de sportvereniging 't Levende Sport boven de doopvont gehouden. De vereniging stelt zich tot enig doel jaarlijks een wielerwedstrijd te organiseren. Voordien, in 1938 was er in Nokere reeds een fanclub opgericht voor de lokale renner Jules Lowie (foto), die dat jaar Parijs-Nice op zijn palmares had geschreven.


Jules Lowie werd geboren in Nokere op 6 oktober 1913. Hij werd winnaar in 1938 van Parijs-Nice en precies door deze overwinning "een rasechte Flandrien". Wanneer hij op 2 augustus 1960 in Kruishoutem overlijdt, staat op zijn bidprentje "Zo was hij als renner in zijn loopbaan : de nooit versagende helper, die alleen maar wilde delen in de roem van zijn meester."

Fanclub Jules Lowie

Groepsfoto van de 'fanclub Jules Lowie' gemaakt in 1938 naar aanleiding van zijn overwinning in Parijs-Nice. De foto werd gemaakt in Nokere nabij café het Handelshuis.

Op 26 april 1944 schrijven niet minder dan 82 renners zich in voor de eerste Nokere Koerse, toen nog "de Grote Prijs Jules Lowie". August De Baere, die pas later het bestuur zal vervoegen, vertelt over deze eerste editie: "Waneer wereldkampioen Marcel Kint ons belde om te vragen wat hij als startpremie in Nokere kon krijgen, moesten we hem antwoorden : "Niets". Toch kwam hij aan de start, reed bijzonder sterk en won. "Nokere Koerse" veroorzaakte een massale volkstoeloop. Tal van fabrieken stonden hun werknemers een dag vrijaf toe, boeren gaven elkaar rendez-vous op de koerse. Het inkomgeld bedroeg toen amper 10fr.

Briek Schotte wint Nokere Koerse 1945

Precies één jaar min één dag na de overwinning van Marcel Kint mag niemand minder dan Briek Schotte (zie foto) de lauwerkrans in ontvangst nemen. Bij de vierde editie van "De Grote Prijs Jules Lowie" toont Berten Sercu zich de sterkste van 132 deelnemers.
Op de viering van het tienjarig bestaan verheugt het bestuur zich over de aanwezigheid van diverse personaliteiten uit de wielerwereld. Niemand minder dan Karel Van Wijnendaele, de stichter van de Ronde van Vlaanderen, en Jules Lowie 'himself' zijn van de partij. Ter gelegenheid van dit lustrum wordt voor het eerst ook een wedstrijd voor beginnelingen georganiseerd.

Tien jaar na zijn overwinning wordt Briek Schotte eervol tweede. In 1958 toont "El Toro" Arthur De Cabooter zich als echte Flandrien meester over een peloton van 91 vertrekkers.

De aanleg van de "macadamweg" tussen "de Konijntjes en den Nieuwhoek" staat de organisatie van een wedstrijd in 1959 in de weg. Het voltallige bestuur van " 't Levende Sport" draagt op 2 augustus 1960 Jules Lowie, de man naar wie toen reeds 16 grote prijzen zijn genoemd, ten grave.

" 't Levend Sport" verdwijnt, "Nokere Sport" komt.

Gebeurtenissen in het begin van de jaren zestig brengen grondige wijzigingen met zich mee. Op 29 november 1962 dient de vereniging bij het gemeentebestuur een aanvraag in voor de organisatie van een "Koers voor Bromfietsen" op 1 mei 1963. Blijkbaar waren de meningen over het initiatief verdeeld. Als gevolg hiervan komt het tot een breuk binnen de bestuursploeg. Het gemeentebestuur weigert de aanvraag en dringt in zijn antwoord aan op "verruiming of vernieuwing van het bestuur". Door dit incident zal de vereniging bijna dertig jaar later de titel "Koninklijke" aan haar neus zien voorbij gaan. Wanneer in 1963 " 't Levende Sport" beslist er een punt achter te zetten, staat "Nokere Sport" reeds klaar om de fakkel over te nemen.

Jaak De Boever winnaar 1966; nu adjunct-koersdirecteur
In 1966 wint Jaak De Boever (zie foto), hij herinnert het zich alsof het gisteren was. "Op het fietspad naast de kasseiweg tussen Wortegem en Nokere kon ik in mijn eentje het tempo opdrijven. Jean Stablinsky, de oud-wereldkampioen, sakkerde en smeekte om hulp om het gat dicht te rijden. Het was verloren moeite".

Bernard Hinault aan de start te Nokere met Marc Van Cauwenberghe
Zowel de aanwezigheid van oud-wereldkampioen en vijfvoudig Tourwinnaar Bernard Hinault in 1980, als Greg Lemond in 1983 zijn historische momenten voor "Nokere Koerse". Niet alleen "de bergkoning" Lucien Van Impe, maar ook "Flandrien" Roger De Vlaeminck strijden in 1972 op de kasseien van "Nokere Berg" om de zege. Talrijke keren wordt in Nokere ook gestreden om de titel "Kampioen van Oost-Vlaanderen".

Naar de UCI-kalender en de start vanuit Oudenaarde.

Een goed onderbouwd dossier en ontelbare uren lobbywerk werpen hun vruchten af. Vanaf 1999 wordt Nokere Koerse een internationale 1.4 UCI-wedstrijd. Steeds meer buitenlandse renners laten zich inschrijven voor wat ooit als 'kermiskoers' van start ging. Niet alleen de pers, ook de internationale koerscommissarissen laten zich eens te meer lovend uit over de organisatie. Nokeraars hadden niets anders verwacht.

Doortocht op Nokere berg

Wie dacht dat de bestuursploeg hiermee aan het einde van z'n Latijn was, had buiten de waard gerekend. Ieder jaar opnieuw barst het kleine Nokere de dag van de 'koerse" uit zijn voegen.

Ploegen, sportbestuurders, media en de ontelbare supporters, ze waren intussen te talrijk geworden om ze nog langer 'onder de kerktoren" te huisvesten. Zelfs in de herbergen was al lang geen plaats meer .. Andermaal ziet het bestuur het groots. Na onderhandelingen met sponsors, gemeente- en stadsbesturen wordt beslist Nokere Koerse te laten van start gaan op de Markt in Oudenaarde. Dit betekent voor deze parel van de Vlaamse Ardennen een extra troef en voor Nokere nog meer internationale uitstraling. Het unieke Oudenaardse stadhuis fungeert als ontvangstruimte voor de officials en ploegleiders. Ook het parcours wordt gewijzigd. Wanneer de renners voor het eerst de kasseien van de Nokeredorpstraat trotseren, hebben ze er al een ronde van 45 km door de Vlaamse Ardennen op zitten. Het succes kan niet uitblijven. In 2002 wordt Nokere Koerse op de UCI-kalender opgewaardeerd van 1.4 naar 1.3. Vanaf 2005, wordt Nokere Koerse zelfs 1.1, waarmee Nokere Koerse behoort tot de top 8 van de Belgische wielerwedstrijden.

De markt te Oudenaarde : startplaats van Nokere Koerse
Niemand van de schrijvende noch beeldende pers laat nog verstek gaan voor deze klassieker. Nokere Koerse is een feest voor de gewone man en de genodigden van de sponsors. Nokere Koerse, op zijn manier, het kleine Waregem Koerse.

In 2011 zal Nokere Koerse van start gaan in Ronse. Het kostenplaatje voor het organiseren van een professionele wielerwedstrijd gaat elk jaar naar omhoog. Het bestuur gaat dan ook graag in op het bod van de Stad Ronse om Nokere Koerse binnen te halen als startplaats. Daarmee profileert Ronse zich nog meer als wielerstad.

In 2013 werd Nokere Koerse omgedoopt naar de Nokere Koerse - Danilith Classic. Helaas kan de koers in 2013 niet doorgaan wegens een ondergesneeuwd parcours. Enkel de VIP-activiteiten vinden plaats zoals voorzien.

In 2015 weer een nieuwe wending. Nadat Ronse als startplaats is afgehaakt, gaan de organisatoren in zee met de stad Deinze als startplaats voor de 70ste editie van Nokere Koerse - Danilith Classic. In 2016 wordt Nokere Koerse - Danilith Classic opgewaardeerd op de UCI-kalender naar "buiten categorie".

Met dank aan Lieven Kinds voor het ter beschikking stellen van zijn artikel.

Zaterdag 13 maart 2010 in CC De Mastbloem te Kruishoutem:

"De geschiedenis van Nokere Koerse (1944-2010)"

Op zaterdag 13 maart organiseerden Nokere Sport VZW, het bestuur van Nokere Koerse, en Hultheim, de lokale Heem- en Geschiedkundige Kring, een spetterende avond over de geschiedenis van Nokere Koerse, doorspekt met sappige anekdotes van toeschouwers en volgers. Tevens werden enkele Grote Namen uit het voormalige profpeloton door Roger Marlier aan de tand gevoeld.


Het eerste bloemenmeisje van de Grote Prijs Jules Lowie, Rachel Tijdgat (83 jaar), wordt gehuldigd op de jubileumavond "65 jaar Nokere Koerse"

Op deze foto ziet U hoe Briek Schotte in 1945 te Nokere de bloemen in ontvangst neemt van datzelfde bloemenmeisje Rachel Tijdgat (65 jaar jonger)

DE GESCHIEDENIS VAN NOKERE KOERSE

Wat tijdens de oorlogsjaren begon als één van de vele kermiskoersen in de schaduw van de plaatselijke kerktoren, is anno 2009 uitgegroeid tot een semi-klassieker, 1.1 categorie op de UCI-kalender.

Door de Duitse bezetting werden tijdens de Tweede Wereldoorlog de meeste internationale wielerwedstrijden, zoals de Tour de France, niet gereden. Lokale organisatoren doken in het gat en begonnen met kermiskoersen. Zo ook in Nokere, waar in 1944 de Grote Prijs Jules Lowie van start ging. Nokeraar Lowie was toen al jarenlang een begenadigde coureur,die zowel in de Ronde van Frankrijk, als in de klassiekers had meegestreden voor de bloemen. Als neo-prof werd hij in 1935 meteen 7de in de Ronde van Vlaanderen en 5de in de Tour (3de in het bergklassement). In 1938 eindigde in la Grande Boucle als 7de. Datzelfde jaarwon hij Paris-Nice. In Paris-Roubaix van 1943 reed hij als eerste de vélodrome binnen, maar sneuvelde op een leeglopende tube achter Marcel Kint. Niet slecht voor een klein, gedrongen rennertje uit een al even klein, maar fijn dorpje. In Nokere werd in 1938 een fanclub opgericht, waaruit op Nieuwjaarsdag 1944 de vereniging't Levende Sport werd geboren. Haar doel: de organisatie van een jaarlijkse wielerwedstrijd voor profs.

Op 26 april 1944 - twee weken vóór de bevrijding van onze regio - schreven 82 renners zich in voor de allereerste editie. Bestuurslid August De Baere: "Toen wereldkampioen Marcel Kint ons belde om te vragen wat hij als startpremie in Nokere kon krijgen, moesten we hem antwoorden: "Niets". Toch kwam hij aan den départ … en won. Het jaar daarop mocht niemand minder dan dé Flandrien bij uitstek, Albéric Schotte, de lauweren in ontvangst nemen. In 1946 kwam Jules Lowie als vijfde over de eindmeet van zijn eigen Grote Prijs; het jaar daarna zou hij na een zware val de fiets aan de wilgen hangen. Bij het tienjarig jubileum in 1953kwamen diverse personaliteiten naar Nokere afgezakt, o.a. Karel Van Wijnendaele, de stichter van de Ronde van Vlaanderen, en Jules Lowie himself'. De aanleg van de macadamweg tussen de Konijntjes en den Nieuwhoek verhinderde de organisatie van de wedstrijd in 1959. Op 2 augustus 1960 overleed Jules Lowie. Hij werd amper 46 jaar. Na onenigheid in 't Levende Sport het jaar voordien nam in 1963 een nieuwe bestuursploeg, Nokere Sport, de fakkel over.

Jaak De Boever won in 1966: "Op het fietspad naast de kasseiweg tussen Wortegem en Nokere kon ik in mijn eentje het tempo opdrijven. Jean Stablinsky, de oud-wereldkampioen, sakkerde en smeekte om hulp om het gat dicht te rijden. Het was verloren moeite". Rik Van Looy ontbreekt op de erelijst; toen hij in 1969 op weg was naar een bijna zekere zege, werd hij uit de koers gezet, omdat hij van ploegmaat Henri ‘Ritten’ De Wolf een wiel had aangenomen. Stoute tongen beweren dat Eddy Merckx ooit vóór café ’t Handelshuis aan de start stond. Dat is een fabeltje. Wel waar is dat zijn fameuze Bruine Garde, de Molteni’s, o.a. in 1971 op het appel waren. Toen won Eddy’s eerste luitenant, Herman Van Springel. Een jaar later kwam Roger De Vlaeminck naar Nokere, maar Tony Houbrechts ging met de zegezoenen lopen. De deelname van Tourwinnaars Lucien Van Impe (meerdere keren), Bernard Thévenet (1976 en 1977), Bernard Hinault (1980)en Greg Lemond (1983) waren historische momenten. 64 inschrijvingslijsten leveren trouwens nog verrassende namen op van ronderenners en buitenbeentjes, die men niet meteen in Nokere verwacht: Portugees Tourlegende Joaquim Agostinho (1983), zesdaagsenkoning Danny Clark (1985), de Hollandse berggeiten Erik Breukink en Peter Winnen (1987), Johan Bruyneel, die als sportdirecteur later 9 keren de Ronde van Frankrijk zou binnenhalen (1988) en de betreurde Frank Vandenbroucke (2006 en 2009).

In 1999 werd Nokere Koerse een internationale 1.4 UCI-wedstrijd. Sinds 2000 gaat het van start op de Markt te Oudenaarde. Daardoor wijzigde het parcours; wanneer de renners nu voor het eerst de Nokerse kasseien trotseren, hebben ze al 45 km. achter de wielen. In 2002 werd de koers op de UCI-kalender opgewaardeerd naar 1.3. In 2005 promoveerde het tot 1.1.
Kruishoutems Mooiste was van in het begin een succes met serieuze kleppers aan de start (zie deze website, bij: palmares). De namen van vele winnaars doen nu nog een belletje rinkelen, ook bij de jongere wielerliefhebbers. Een greep uit de rijke zegelijst: ‘Zwarte Arend’ Marcel Kint (1944), ‘IJzeren’ Briek Schotte (1945), ‘Tic Tac Pontiac’ Wim Van Est (1952), Arthur ‘El Toro’ Decabooter (1958 en 1965), Kruishoutemnaar en Vuelta winnaar Frans De Mulder (1963), huidig adjunct-koersdirecteur Jaak De Boever (1966), dubbel Ronde van Vlaanderen winnaar Walter Godefroot (1967), ‘Monsieur Bordeaux-Paris’ Herman Van Springel (1971), tweevoudig wereldkampioen Freddy Maertens (1974), ex-kasseilegger en wereldkampioen Gerrie Knetemann (1981), pistier Etienne De Wilde (1987), olijke Jo Planckaert (1995), ‘three times (and) a lady’Hendrik Van Dijck (1996, 1997 en 2000), spurtbom Leon Van Bon (2007), en tenslotte Olympisch en wereldkampioen ploegenachtervolging op de baan Graeme Brown (2009).

Nokere Koerse heeft steeds de grote massa aangesproken. Vroeger verleenden tal van fabrieken hun werknemers een dagje vrijaf, landbouwers gaven er elkaar rendez-vous. Het inkomgeld bedroeg 10 fr. Nu is dit € 5, wat nog steeds een habbekrats is. Op de flanken van de Poggio van Nokere staan de toeschouwers - rijen dik en pintje in de hand - de renners luidkeels aan te moedigen. De dorstige kelen lopen vol, de tapkranen leeg. Braadworsten geuren, bookmakers roepen, coureurs wroeten. Het samengaan van sportieve hoogstandjes, commerciële contacten en volksvermaak - dit alles op mensenmaat - is een garantie voor blijvend succes. Op naar de volgende editie!

Dank aan onze sponsors

Weersverwachting Nokere
Meer weer in Nokere

Andere Nokere Koerse evenementen